İlk farkı ben söyleyeyim. Her iki fotoğraf arasında 120 yıl var. Siz farkları düşüne durun, ben de ilk karenin hikayesini aktarayım.
Lüks İsveç Kooperatifi diye de bilinen dükkan başta gaz ile çalışan ve lüks adı verilen lambalar olmak üzere çeşitli ev gereçleri, mal ve eşya satan bir dükkan.
Kartpostala dikkatlice bakıldığında, yukarıda asılı Osmanlı Devlet arması kolaylıkla görülür. Söz konusu arma dükkanın padişaha da hizmet verdiğini gösterir. Zaten armanın altındaki Osmanlıca metinde “Zat-ı Hazret-i Şehriyari’nin Furnisörü Lüks Lambası Kumpanyası” yazmakta. Dönemin hakim ticaret dili olan Fransızca ile de mekana gurur veren bu durum belirtilmiş.
Mağazanın sahibi konsoloslukta da görevli olan Theodore Reppen’dir. Eğer bir isim benzerliği yok ise kendisi hem kereste ticareti yapmakta, hem de birçok deniz taşımacılığı yapan şirketin İstanbul temsilcisi. Son derece güçlü iş ilişkilerine sahip olduğu anlaşılan zatı, 1888 yılında yapılan Mason Locası Balo Komitesi sekreteri olarak, hem de 1915 yılında kurulan Amerikan Ticaret Odası yönetim kurulu üyesi olarak görüyoruz.
Vitrin camında Fransızca, Osmanlıca, Rumca ve Ermenice dükkanın isminin yazıyor olması pek şaşırtıcı değil. Zira, genelde İstanbul, özelde de Galata o dönemde çok dilli, çok kültürlü bir yerleşim bölgesi.
Bu tür mağazalara Osmanlı arması asma izni, aslında İngiltere’de var olan asırlık bir geleneğin o yıllarda İstanbul’da da uygulandığını gösteriyor. Bu uygulama özellikle Sultan Abdülhamit döneminde yaygınlık kazanmış.
Kartpostala dikkatli bakmaya devam edersek, mağazanın her iki yanında asılı ve mağazada satışı yapılan lüks lambalarının asılı olduğunu görürüz. Mağazanın lüks lamba satışı yanında, bazı kaynaklarda sarayın mobilya tedarikçisi olduğu da yazılı.
Salt Araştırma Kolleksiyonu’nda yer alan bu kartpostalın kuvvetle muhtemel mağazanın tanıtımı maksadıyla Theodore Reppen tarafından bastırıldığı sanılıyor. Kapının önünde görülen kişiler ise mağaza çalışanları.
Kartpostalda mağaza adresi olarak İnayet Han No 52, Galata belirtiliyor. İnayet Han’ın ismi 1940’larda Danüb Sigorta Hanı, 1950’lerde de hanı satın alan Vefaioğlu ailesinden dolayı Vefai Han olarak değişmiş.
İstanbul, 02 Haziran 2021
gezmekyetmez