Arif Paşa Apartmanı ve Füreyya Koral Atölyesi

Sarıca kardeşlerin İstanbul’da yaptırdığı birçok binadan biri de Elmadağ’daki Arif Paşa Apartmanı’dır. Apartmana ismini veren Arif Sarıca Paşa İkinci Abdülhamit’in doktoru, kardeşi Ragıp Sarıca Paşa ise mabeyincisidir. Apartman, ailenin diğer apartman ve köşklerinde de imzası olan Mimar Constantine P. Pappa tarafından, 19. yüzyılın sonunda inşa edilmeye başlanır, 20. yüzyılın başında da tamamlanır.

Geçmişten günümüze birçok kişiye ev sahipliği yapan bu güzel ve eski apartman, ülkemizin profesyonel anlamdaki ilk kadın seramik sanatçısı Füreyya Koral’a da ev sahipliği yapmıştır. Daha doğrusu atölye olmuştur.

Füreyya hanım, Osmanlı bürokrasisinde ve sanatta iz bırakan isimlerin mensup olduğu Şakir Paşa ailesinden gelir. Teyzeleri ressam Fahrelnisa Zeid ve Aliye Berger, dayısı da Halikarnas Balıkçısı adıyla bildiğimiz Cevat Şakir Kabaağaçlı’dır.

Atatürk’ün yakın çevresinde bulunan Kılıç Ali ile olan evliliği nedeniyle, Ankara’da siyaset, sanat ve edebiyat çevreleri ile yakın temasta oldu. Atatürk’ün vefatı sonrasında eşiyle birlikte İstanbul’a yerleştiler.

1945 yılında konulan verem teşhisi bir anlamda hayatını değiştirdi. Tedavi için gittiği İsviçre’de sanatoryumda yattığı günlerde Londra’da bulunan teyzesi Fahrelnissa Zeid’in yolladığı hediyeler arasında yer alan seramik malzeme ve ekipmanı kendisi için yeni bir uğraş konusu oldu. Çalışmalarının “meşguliyet ile tedavi” ötesine geçtiğini gören eşi, bu sevdadan vazgeçmesini söyleyince 19 yıllık evliliğini sona erdirdi.

Kendisine ait atölyesini genç kızlığında da yaşadığı aile apartmanında açtı. Sadece kendisi değil, bu konuda çalışmak isteyen birçok sanatçıya da kapılarını açtı. Çalışmalarında seramik ile mimariyi birleştirdi. En bilinen eseri olan Evler ile Sedat Simavi Vakfı ödülünü aldıktan sonra kendini tekrara düştüğü gerekçesi ile seramik yapımına son verdi, inzivaya çekildi.

1990 yılında nadiren sokağa çıktığı bir günde boş gözlerle bakan; nereye niçin gittiğini bilmeyen insanlarla karşılaşınca, ”Yürüyen İnsanlar” adını verdiği pişmiş topraktan heykelcikler yaparak kendini bir kez daha ifade etti.

1997 yılının 25 Ağustos gününü, 87 yaşında İstanbul’da vefat etti.

İstanbul, 18 Mart 2021

gezmekyetmez