GALATA FRANSIZ POSTANESİ

01.03.2019

Ağır adımlarla Karaköy Meydanı’na doğru uzayan daracık sokakta yürürken bu hana, Eski Posta Han’ına denk geliyorum. Yılların tecrübesiyle bu ismin buram buram hikaye koktuğunu anlamam hiç de zor olmuyor. Binanın “Galata Fransız Postanesi” olduğunu oradakilerden öğreniyorum. Ancak, detaylı bilgiye ulaşmak biraz vakit alıyor. Avusturya İmp ile imzalanan Pasarofça anlaşmasının bir maddesine dayanılarak Avusturya Sefareti’ne ait evraklarının taşınması için Avusturya İmparatorluğu’nun İstanbul’da  “Avusturya Postanesi” kurmasına (1784) izin verilir. Basit bir olay gibi gözükse de aslında  Osmanlı İmp.’nun egemenliğini başka bir devletle paylaşması anlamındadır. Posta taşıması elçilikle sınırlı kalmaz, Avusturya, hatta Osmanlı tebasını da kapsar. Bu imtiyaz zamanla aralarında Fransa’nın da olduğu 7-8 devlete daha tanınır. Bu şekilde açılan postanelere Levanten veya Ecnebi Devlet Postaneleri denir.  Fotografta görülen de dahil olmak üzere  Fransızlara ait postane sayısı 45’i bulur. Özellikle liman kentlerinde kurulan postanelerin taşıması da Fransız gemicilik şirketi Messageries Kumpanyası’nca yapılır. İmtiyaz, Osmanlı Imp için ciddi miktarda posta geliri kaybına da neden olur. II Meşrutiyet ile birlikte bu postaneler Abdülhamit yönetimine karşı ortaya çıkan Jön Türkler’in Fransa’dan “muzur neşriyat”ı ülkeye getirilmesine aracılık eder. Sözkonusu postaların kamu otoritesince kontrol edilememesi kaçak ürünlerin ve hatta silah ve patlayıcıların ülkeye sokulmasına neden olur. Bazı kaynaklar bu postanenin önünde Abdülhamit’in tebdili kıyafetli hafiyeleri  ile mualiflerin köşe kapmaca oynadıklarını hatta bazılarının kadın kiyafeti içinde Fransız Postanesi’nin önünde yakalandığını yazar. Namık Kemal’in Mithat Paşa’nın şiirleri Avrupa’ya buradan yollanır. Buna aracılık eden 16 yaşındaki genç, yıllar sonra Milli Hatip diye de anılacak edebiyatcı, milletvekili, Türk Ocağı’nın 19 yıllık başkanı, Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver’dir. Bu postaneler 1914 yılında kapatılır ancak Mondros Mütarekesi ile yeniden devreye sokulmaya çalışılır ama Lozan Anlaşması ile Fransız Postanesi’nin de arasında olduğu Levanten Postaneleri sonsuza kadar kapatılır.

Oğuz Otay

Oğuz Otay

Geziyoruz; öğreniyoruz ve eğleniyoruz...

devamı

Yorum Yaz

CAPTCHA code

lara escort istanbul escort bakrky escort istanbul escort esenyurt escort escort istanbul kadky escort taksim escort ataehir escort kadky escort beylikdz escort escort kadky bodrum vip escort